نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی : تعریف، فرمول و محاسبه
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی : تعریف، فرمول و محاسبه
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی : تعریف، فرمول و محاسبه. ۱
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) چیست؟. ۲
فرمول نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) 3
مثالهای محاسبه نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) 5
مزایای استفاده از نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) به عنوان شاخص و KPI 6
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی : تعریف، فرمول و محاسبه
چه سر میز شام باشید و چه در جلسه هیئتمدیره، وقتی بحث سرمایه انسانی پیش میآید ناگزیر پای کلمه بزرگ «ارزش» به میان کشیده میشود؛ به عبارت دیگر سرمایه انسانی چه ارزشی خلق میکند؟ پس از دههها تحقیق و بحث، سرانجام از طریق اندازهگیری نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی راهکاری ملموس برای اثبات ارزشی که این سرمایه میآفریند به دست آمده و امروزه پیشرفت در رویههای صحیح دادهای، اندازهگیریها و شاخصها توانسته ارزش تلاشهای حوزه سرمایه انسانی را به خوبی نشان دهد. کارکرد سرمایه انسانی در سازمان برای جذب، توسعه و حفظ بهترین استعدادهاست و بر همین اساس نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی معیاری بنیادین برای سنجش مشارکت کارکنان محسوب میشود؛ اما تعریف دقیق نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی چیست، چگونه محاسبه میشود و چرا باید از این شاخص استفاده کرد؟ بیایید عمیقتر بررسی کنیم. کلمه کلیدی اصلی این متن «نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی » است.
سرمایه انسانی چیست؟
سرمایه انسانی (HC) یک دارایی نامشهود است که حاصل جمع ارزش اقتصادی تجربهها و مهارتهای کارکنان محسوب میشود. در این مفهوم، واژه «سرمایه» به داراییهایی همچون دانش، مهارتها، سلامت و تحصیلات اشاره دارد. تفاوت آشکاری میان «منابع انسانی» و «سرمایه انسانی» وجود دارد.
اصطلاح «منابع» اغلب این تصور را ایجاد میکند که با منبعی محدود سروکار داریم یا اینکه قابل بهرهبرداری است (این اصطلاح معمولاً با مواد اولیه، تولید و موارد مشابه گره خورده است). اگرچه نگاه ما به «منابع انسانی» قطعاً به این معنا نیست، اما تداعی معنایی این واژه تمایل زیادی به القای چنین مفاهیمی دارد. در مقابل، سرمایه انسانی مفهومی مانند ثروت را تداعی میکند که میتوان در آن سرمایهگذاری کرد. شرکت Talentalign نموداری طراحی کرده است که جنبههای مختلف منابع انسانی (HR) و سرمایه انسانی (HC) را نشان میدهد؛ این نمودار شباهتها و همچنین تفاوتهای این دو حوزه را به خوبی به تصویر میکشد:
نرخ بازگشت سرمایه انسانی
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) چیست؟
نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) یک شاخص استراتژیک در حوزه منابع انسانی است که ارزش مالی افزودهشده توسط نیروی کار را نسبت به هزینههای انجامشده برای کارکنان (شامل هزینههای جذب، حقوق و دستمزد، مدیریت استعدادها، آموزش و غیره) نشان میدهد. این شاخص بیانگر ارزشی است که کارکنان به صورت فردی یا جمعی به سازمان اضافه میکنند و بازتابی واقعی از ارزش سرمایه انسانی در یک سازمان محسوب میشود. سایت GrowthForce نمونهای از HCROI را به شرح زیر ارائه میدهد:
فرمول نرخ محاسبه بازگشت سرمای
بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) چیست
نرخ بازگشت سرمایه انسانی (HCROI)
محاسبه بازگشت سرمایه برای سرمایه انسانی فرآیندی پیچیده است، زیرا نیازمند تخصیص یک منفعت مالی مشخص به یک ابتکار یا پروژه در حوزه سرمایه انسانی میباشد. این کار همیشه ساده نیست؛ چراکه چگونه میتوان با اطمینان دانست که مثلاً یک دوره آموزشی مستقیماً منجر به افزایش درآمد شده است؟ متغیرهای زیادی وجود دارند که میتوانند بر نتیجه تأثیر بگذارند، از جمله نوسانات بازار، تغییر شرایط و حتی شانس. با این حال، «موسسه ROI» مدلی را توسعه داده است که قادر به محاسبه دقیق HCROI است. بیایید این مدل را بررسی کنیم:
فرمول بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) چیست
بیایید هر یک از مراحل اصلی را بررسی کنیم:
- برنامهریزی ارزیابی: در این مرحله باید اهداف ابتکار سرمایه انسانی خود را به وضوح تعریف کنید؛ برای مثال: «استخدام سه توسعهدهنده شبکه IT»، «اجرای برنامه تبادل استعدادها در بخش بازاریابی» یا «دستیابی به امتیاز خالص ترویج کنندگان کارکنان (eNPS) برابر با +۲۰».
- جمعآوری دادهها: این مرحله شامل گردآوری دادهها قبل، حین و بعد از اجرای برنامه یا اقدام سرمایه انسانی است. در این دوره میتوانید شاخصهای سرمایه انسانی را جمعآوری کنید: دادههای سخت (که از طریق سیستمهای سرمایه انسانی قابل استخراج هستند) و دادههای نرم (که از طریق نظرسنجیهای رضایت شغلی، مشاهده حین کار و غیره به دست میآیند).
- تحلیل دادهها: برای محاسبه نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی ، این یکی از مهمترین مراحل است.
شما باید دادهها را از دو جنبه تحلیل کنید:
- جداسازی اثرات ابتکار سرمایه انسانی: این کار حیاتی است زیرا عوامل متعددی میتوانند بر عملکرد تأثیر بگذارند و شما میخواهید به طور خاص تاثیر سرمایه انسانی را اندازهگیری کنید. روشهای زیادی برای این کار وجود دارد، از جمله اجرای برنامه پایلوت، استفاده از خطوط روند برای نشان دادن تفاوتها، دریافت بازخورد مشتریان و ذینفعان خارجی، و بهرهگیری از متخصصان موضوعی برای تحلیل اثرات.
- تبدیل دادههای سرمایه انسانی به خروجی مالی: این مرحله نیازمند آن است که هزینه هر برنامه سرمایه انسانی حساب شده و ارزشگذاری شود. این موضوع وابسته به شرایط است؛ برای مثال، ممکن است کارمندی به دلیل یک دوره آموزشی محصول جدیدی توسعه دهد. این محصول اضافی بسته به نتیجه ابتکار، به سود یا صرفهجویی در هزینه تبدیل میشود.
پس از طی مراحل فوق، اطلاعات کافی برای محاسبه بازگشت مالی با استفاده از فرمول زیر را خواهید داشت:
محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI)
مثالهای محاسبه نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI)
بیایید این فرمول را در چند مثال از محاسبات نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی به کار بگیریم.
فرض کنید یک طرح سلامت و تندرستی در محیط کار اجرا میکنید که هزینه آن حدود ۲۵۰,۰۰۰ دلار است. این مبلغ، هزینههای سرمایه انسانی شماست. صرفهجوییهای حاصل از این طرح (کاهش استرس، غیبت از کار، فرسودگی شغلی و غیره) معادل ۷۵۰,۰۰۰ دلار است. بنابراین:
HCROI = (۷۵۰,۰۰۰ – ۲۵۰,۰۰۰) / ۲۵۰,۰۰۰
= ۲ (که به صورت نسبت ۲:۱ نمایش داده میشود)
این بدان معناست که به ازای هر ۱ دلاری که برای برنامه تندرستی هزینه کردهاید، ۲ دلار منفعت به دست آمده است. البته هنگام تحلیل به این شیوه، متغیرهایی وجود دارند که باید در نظر بگیرید (مانند دوره زمانی اندازهگیری صرفهجویی در هزینه). تا زمانی که دادهها و بازه زمانی ثابت باشند، این روشی بسیار مؤثر برای محاسبه HCROI است.
حال فرض کنید تیم تصمیم میگیرد ۱۰,۰۰۰ دلار دیگر در برنامه سرمایهگذاری کند، اما این کار منجر به صرفهجویی اضافی ۱۵۰,۰۰۰ دلاری میشود. فرمول شما به این شکل خواهد بود:
HCROI = (۹۰۰,۰۰۰ – ۲۶۰,۰۰۰) / ۲۶۰,۰۰۰
= ۲.۴۶ یا به صورت نسبت (۲.۴۶:۱)
بنابراین، با سرمایهگذاری تنها ۱۰,۰۰۰ دلار اضافی، منفعت اضافی ۰.۴۶ واحدی کسب شده است. در طولانیمدت، ارزش صرفهجوییشده تقریباً غیرقابل مقایسه است. استفاده از این فرمولها راهی عالی برای برنامهریزی و بازاندیشی است؛ شما قادر خواهید بود اثرات بلندمدت سرمایهگذاری اندک بیشتر در سرمایه انسانی را بر عملکرد مالی سازمان مشاهده کنید.
مزایای استفاده از نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) به عنوان شاخص و KPI
- درک تأثیر ابتکارات سرمایه انسانی: شما میتوانید نتایج حاصل از اقدامات خود را مشاهده کنید. بدین ترتیب، تمام تصمیمات شما مبتنی بر داده خواهد بود و برای هر دلار هزینهشده حسابی شفاف وجود دارد.
- ارائه نتایج ملموس به رهبران سازمان: شما قادر هستید تأثیر کسبوکاری تلاشهای خود را کمیسازی کرده و به مدیریت ارشد نشان دهید. برای مثال، میتوانید نتایج ابتکاراتی مانند «برنامه تبادل استعدادها» را مستقیماً به تأثیر مالی آن بر کسبوکار ترجمه کنید.
- شناسایی و پر کردن شکافهای سرمایه انسانی: دادهها به شما کمک میکنند تا بفهمید سازمانتان در کدام حوزههای سرمایه انسانی عالی عمل میکند و در کجاها ضعف دارد. شما از طریق دادهها به وضوح میبینید که افزودن یا کاهش سرمایه انسانی چه تاثیری بر نتیجه نهایی کسبوکار خواهد داشت.
- بهبود فرآیندهای سرمایه انسانی: از طریق مکانیزمهای مختلف بازخوردی که در نتیجه محاسبه ROI به دست میآورید، میتوانید شیوهها و فرآیندهای مدیریت سرمایه انسانی خود را بهبود بخشید. در این مسیر، قادر خواهید بود تنظیماتی (حتی به صورت بلادرنگ) انجام دهید و دقیقاً متوجه شوید کدام بخش از فرآیند HC نیاز به اصلاح دارد.
- حذف فرآیندهای ناکارآمد سرمایه انسانی: شما همچنین میتوانید هرگونه ابتکار سرمایه انسانی که مؤثر نیست را متوقف یا حذف کنید. اگر مثلاً یک برنامه تبادل استعدادها پس از پنج سال هیچ منفعت مالی ایجاد نکند، میتوانید آن برنامه را ببندید یا در حین اجرا اصلاحات لازم را اعمال کنید. در هر صورت، این کار منجر به کاهش هزینهها خواهد شد.
سخن پایانی
اگر میخواهید تأثیر ملموس تلاشهای سرمایه انسانی خود را اندازهگیری کنید، محاسبه منظم نرخ محاسبه بازگشت سرمایه انسانی (HCROI) بسیار سودمند خواهد بود. بر اساس نتایج بهدستآمده، میتوانید به بینشهای جدیدی دست یابید، فرصتهای بهبود را شناسایی کرده و ابتکارات سرمایه انسانی خود را به سطح بالاتری ارتقا دهید.
https://www.aihr.com/blog/human-capital-roi/
